Blogs

Weer thuis, maar wat een avontuur …

Nederland, 13 oktober 2016
Door Loulou Boudain
12923107_1177701168930938_4627484052384954074_nMet het team in Cochabamba
 
Toen ik de Casa eind juni verliet, ben ik eerst nog wat andere landen in Zuid-Amerika gaan verkennen, maar geen land was zo fijn als Bolivia. Inmiddels zit ik met een dikke cultuurshock weer in Nederland en kan ik aan mijn afstuderen beginnen. De minor, waarvoor ik stage heb gelopen in Cocha, heb ik gelukkig ruim voldoende af kunnen sluiten!
 
De vier maanden die ik in het fijne Cochabamba heb doorgebracht heb ik gevuld met het werken aan twee boeken: het Libro de metas en het Libro de ejercicios. Deze twee boeken vormen de basis van het werk van de stichting.
 
Het Libro de metas is een soort handleiding geworden voor alle werknemers, vrijwilligers en natuurlijk de docenten van de stichting. In het boek staat informatie over creatieve therapie, wat je moet weten als je werkt als therapeut, de doelen waaraan gewerkt wordt en informatie over bepaalde problematieken/stoornissen die we tegenkomen bij de kinderen in de projecten. Zo kunnen alle betrokken persoon in één boek lezen wat, waarom en waarvoor we staan. Voor elk onderwerp hebben we twee vragen gesteld en beantwoord: “Wat is het?” en “Waarom werken we ermee?” Daarmee is de informatie kort en bondig gebleven, maar is wel alle belangrijke info voor de stichting gebundeld. Uiteraard heb ik dit niet allemaal alleen gedaan. Met het schrijven van de teksten heb ik hulp gekregen van de vorige therapeut, Karlijn, en daarna zijn alle Nederlandse teksten via Nienke naar onze vertalers gegaan. Nu hebben we dus zowel een Nederlandse als een Spaanse variant!
 
Het Libro de ejercicios heb ik geschreven samen met de docenten van de stichting, Marina en Fabiola. In een vast format hebben we alle bestaande en nieuwe werkvormen (oefeningen) uitgewerkt zodat deze er op papier allemaal hetzelfde uitzien. In een dik boek, met ruim 70 werkvormen, is nu op alfabetische volgorde te vinden met welke werkvormen we werken, en deze hebben nu een doel, een uitleg en een evaluatie. Ook is er een schema waarin de werkvormen op hoofddoel gesorteerd zijn, zodat de docenten bij het voorbereiden van de lessen heel makkelijk kunnen zien welke werkvormen ze kunnen toepassen bij het werken aan een bepaald doel. Hoe luxe is dat?!
 
Ik heb een ontzettend fijne tijd gehad bij de Casa, in Cochabamba, in Bolivia! De cultuur, de mensen en natuurlijk het weer vond ik erg moeilijk om los te laten. De stichting, maar zeker ook Laurie en Carolene, hebben mijn hart gestolen. Ik zal daarom niet zomaar verdwijnen en de boel nu de boel laten. Ik ga me, om verbonden te blijven met deze fantastische stichting, inzetten voor de promotie van onze talenschool Juntucha.
 
Hasta luego!

Welkom in Bolivia!

Cochabamba, 30 maart 2016
Door Loulou Baudoin
Loulou
Vier maanden naar Cochabamba om bij Casa de la Alegría te werken aan het onderzoek dat ik voor de minor International Sustainable Development Cooperation moet doen. SPANNEND! Nog nooit eerder was ik zo lang in mijn eentje op reis, nog nooit was ik buiten Europa. Ik had ook nooit eerder in zo’n megavliegtuig gezeten. Maar bij aankomst op de airport van Cochabamba stonden Laurie en Carolene op mij te wachten en alle spanning zakte meteen weg. Heel warm ben ik ontvangen en dat geeft vertrouwen, wat onwijs fijn is als je op een onbekende plek bent in een onbekend land waarvan je de taal slechts een beetje spreekt.
 
Toen ik een jaar geleden een vacature zag van Casa de la Alegría voor een vaktherapeut wist ik dat dit de plek van mijn stage zou worden. Ik was al even op zoek en wilde per se naar Zuid-Amerika, echter spraken de instellingen waar de HAN mee kwam mij niet zo aan. Deze vacature kwam dus als geroepen! Natuurlijk was ik niet degene die de bestaande vacature in kon vullen, want ik was nog niet afgestudeerd en wilde slechts 4 maanden komen in plaats van het gevraagde minimale half jaar, maar na wat mailtjes heen en weer was het rond, en kon ik als stagiaire aan de slag!
 
Inmiddels zit ik alweer 1,5e maand in Cochabamba en ken ik mijn weg hier in de stad, maar ook bij de stichting. Hoewel ik hier eigenlijk ben voor het schrijven van het Libro de Metas (doelenboek), help ik Carolene ook met haar werkzaamheden en kijk ik mee in de lessen van Marina en Fabiola. Elke woensdag en vrijdag hebben we een capacitación, een training, waarin we (vooral Carolene en Laurie dan) de docenten trainen in het werken als ‘’vaktherapeut’’. Tussen aanhalingstekens, want het zijn natuurlijk geen vaktherapeuten. We helpen ze met situaties die ze lastig vinden en gaan zelf dan de kindjes spelen. Heerlijk, een beetje acteren op de woensdagmiddag! Verder ziet het er een beetje uit als supervisie/intervisie, we bespreken de lessen die ze gegeven hebben en leren ze hoe ze beter met bepaalde situaties om kunnen gaan. Hiermee ontwikkelen ze zich ook op persoonlijk vlak. We leren ze bijvoorbeeld hoe ze consequent kunnen zijn en wat het belang daarvan is voor de veiligheid in de lessen. Ik vind het enorm tof en als muziektherapeut in opleiding tevens heel leerzaam om eens degene aan de andere kant te zijn. In plaats van dat ik de supervisies onderga, ben ik nu degene met de kennis en de ervaring. Gekke situatie ook wel!
 
Elke maandagochtend gaan Carolene en ik mee naar een van de projecten in Sipe Sipe. Hier zit een soort weeshuis voor jongens die vrijwel allemaal misbruikt zijn. Fabiola en Marina geven hier elke maandag twee lessen. De eerste doen ze los van elkaar, met de jongere kindjes 7-9 jaar, de tweede is een groep met jongeren van 9-14 jaar. Heel leuk om te zien dat ‘Annemaria koekoek’, het spel wat ik vroeger in de schoolpauzes speelde, hier ineens als therapeutische werkvorm wordt ingezet. ‘1, 2, 3, stop!’ ‘Lukte het je om stil te blijven staan?’ ‘Wat was het meest lastige aan het stilstaan?’ ‘Wat gebeurde er lichamelijk met je? Met je ademhaling?’ We gaan elke maandag mee om te kijken hoe de docenten het doen, maar ook om de kindjes te observeren. We hebben een paar weken terug een observatielijst gemaakt die we onlangs bij alle groepen voor elk kind hebben ingevuld en gaan dit over een paar maanden weer doen om te kijken of er vooruitgang is. We gaan nu sinds 4 weken elke maandag en ik merk dat ze ook steeds meer naar ons toekomen. Dan komen ze knuffelen of even kijken wat we allemaal opschrijven. Je merkt dat ze al erg beschadigd zijn op zo’n jonge leeftijd, gelukkig kan een knuffel al heel veel met ze doen!
 
Het is bijzonder om alle groepen te zien. De cultuur en levensstijl hier is zo anders dan we in Nederland gewend zijn. Het verschil tussen de projecten is ook duidelijk te zien. In de cárcel-groep bijvoorbeeld, met kinderen waarvan de ouders in de gevangenis zitten, lijken de kinderen heel dankbaar voor de lessen. Ze luisteren naar de docenten, doen actief mee met de oefeningen en geven een erg blije indruk dat ze de kans krijgen om zich te ontwikkelen en te ontspannen. Al is het maar 2 uurtjes in de week. De jongens van Sipe Sipe zijn daarentegen wat minder dankbaar. Ze komen wel naar de lessen, maar kunnen zich moeilijk concentreren en doen niet altijd even goed mee. Ze zeggen dan dat ze het saai vinden, want ze moeten natuurlijk wel stoer blijven tegenover de anderen! In het project bij de Cristo zitten weeskinderen of kinderen die niet bij hun ouders kunnen wonen. Je herkent hier heel erg de hechtingsstoornissen waar de kinderen mee kampen. Ook zie je veel kinderen met FAS (Foetaal Alcohol Syndroom), kinderen van alcoholisten.
 
Ik ben erg blij met de kans om hier in Cochabamba voor een stichting als Casa de la Alegría mijn steentje bij te kunnen dragen! Het bevalt me tot nu toe erg goed en ik baal er nu al van dat de tijd zo snel gaat! Op naar de volgende 3 maanden hier!!
 
Chau!

Het zit er (bijna) op

Coroico, 13 februari 2014
Door Sabine Seijerlin

 

Mijn drie maanden vrijwilligerswerk in Cochabamba zitten er al een tijdje op en de countdown to reality is begonnen. Op dit moment zit ik met Jochem in de jungle van Coroico, 3 uur rijden van La Paz. Onze rondreis door Peru, Bolivia en Argentinië is een paar weken geleden van start gegaan en we hebben nog ruim twee weken te gaan. Een goed moment om terug te blikken op mijn periode als vrijwilligster waarin zoveel moois is gebeurd en waar ik de rest van mijn leven op kan teren. Momenten en ervaringen die ik absoluut ga koesteren!

 

Mijn despedida van deze periode en van mijn heerlijke (thuis)stad Cochabamba viel mij zwaar. Ik ben verliefd geworden op Bolivia, de mensen en met name deze stad. Mijn tijd in Cochabamba en bij de Casa ging veel te snel. Moest ik nu al afronden, overdragen, evalueren met Laurie en afscheid nemen? Nee, hellup, paniek! En dat allemaal terwijl mijn lief ondertussen in Cochabamba was gearriveerd en ik hem de stad en mijn ‘leventje’ wilde laten zien. Wat gek, ineens maakte hij deel uit van dit ‘leventje’ en ontmoette hij Laurie, Nicole en mijn Boliviaanse familie. Maar ook fijn. Nu kreeg hij een goed beeld bij de verhalen en de mensen. Maar ook weer gek en stom, want we zaten allebei in een totaal andere ‘onda’. (Dit is overigens weer helemaal bijgetrokken hoor, want nu zitten we allebei in dezelfde vakantiemodus. Hangmatje, fruitsapje drinken, bedenken waar we morgen naar toe willen, samen ontbijtje nuttigen, toeristje spelen. Je kent het wel.) Enerzijds verheugde ik mij in mijn laatste week bij de Casa op onze rondreis, anderzijds vreesde ik voor het ‘saaie en voorspelbare’ leven dat ik na terugkomst in Nederland tegemoet zou gaan. (Nu vrees ik daar eerlijk gezegd nog steeds voor.) Een leven waarin een baan zoeken om mijn huur te kunnen betalen prioriteit numero uno is. Jek. Alles leuk en aardig geweest, maar nu moest ik weer mee gaan doen in de westerse maatschappij en geld gaan verdienen. Loslaten en afscheid nemen is niet echt mijn ding, merkte ik weer. Net als een berg complimenten van Laurie aannemen tijdens de evaluatie. Oh, wat had ik graag nog langer willen blijven en nog meer kennis willen overdragen.

 

Het staartje van mijn 3 maanden was daarnaast redelijk onstuimig. Een van de twee Boliviaanse docenten werd ontslagen en er ontstond een klein en kwetsbaar team. We voelden ons wankel en emoties en spanningen laaide hoog op. Maar met het oog op een duurzame toekomst van de stichting was dit ontslag helaas onontkoombaar. Gelukkig bleef er ook een team over, met topper Laurie aan het stuur, die er helemaal voor ging en zich niet uit het veld liet slaan. De kinderen van Cocha zouden hier niet de dupe van worden! En de volgende vrijwilligster/ dramatherapeute Marike uit Nederland stond gelukkig al te trappelen om het team te versterken met haar kennis en enthousiasme.

 

Hoe kijk ik terug op het werken als vrijwilligster bij de Casa?

 

Met heel veel plezier!! Ik ben gegroeid als therapeut, omdat ik in een compleet andere cultuur mijn vak en mijn werkmodel onder de loep heb genomen. We hebben stevige debatten gevoerd over de verschillende therapeutische doelstellingen van de stichting (en dat waren er veel) en het hoe, wat en waarom er van. Nieuwe activiteiten en werkvormen zijn op tafel gegooid tijdens de vergaderingen, door elkaar geschud, geanalyseerd, uitgeprobeerd, uitgelachen, verworpen en/of aangepast om ze zo nog beter te kunnen inzetten en toepassen op de Boliviaanse kinderen. Hoe duurzaam is dat! Het werken met de kinderen was kort (vanwege de vakantieperiode die al snel intrad), maar waardevol om hier ervaring in op te doen en om in het Spaans mijn ‘mannetje’ te staan in de les. Om ze te kunnen spiegelen, spelletjes met ze te spelen, met ze te eten, ze te begrenzen en er voor ze te zijn. Jammer dat ik niet lang genoeg kon blijven om hun proces te zien. De Rots en Water methode heb ik verder geïmplementeerd door lichaamsgerichte oefeningen voor de kinderen aan te leren en uit te proberen en ik heb het belang van lichaamsbewustzijn en het herkennen van lichaamssignalen verder onder de aandacht gebracht. De vergaderingen/ lessen, die meestal zo’n 5 uur duurden en aantal keer per week werden gehouden, waren zwaar en achteraf soms veel te lang. Niet alleen voor mij, omdat alles in het Boliviaanse Spaans verliep en ik Karito soms nauwelijks begreep in zijn Santa Cruz accent. Ook voor Karito. Alles was nieuw en spannend voor hem. De theorie die ik aanbood, therapeutisch bezig zijn in plaats van zijn theaterles afdraaien. En niet vergeten open vragen te stellen, che! Uuutaa…

 

Als mens ben ik gegroeid, omdat ik mij buiten mijn comfort zone bevond en mijn westerse denkbeelden, behoeftes en beperkingen heb losgelaten. Dat voelde goed en vrij en heeft voor nieuwe inzichten gezorgd. In een stad waar de zon altijd schijnt is het leven een stuk mooier en zag ik de toekomst een stuk rooskleuriger. Desondanks is het een positief gevoel van binnen en ik hoop dit gevoel nog lang vast te kunnen houden als het regent, tegen zit en saai is in Nederland.

 

De vijf basisemoties (bang, blij, boos, bedroefd, beschaamd) waren in deze periode vaak afwisselend aanwezig, zowel op werk vlak als op persoonlijk vlak.

 

(Super) Bang was ik o.a; toen ik plotseling in mijn kuit werd gebeten door een straathond. De angst om te gaan schuimbekken en in een coma te raken, omdat ik misschien wel niet op tijd een vaccinatie tegen rabiës ging vinden. Toen ik van een klif aan het abseilen was en mijn touw vastzat om een steen meters boven mij en onze gids ‘alvast naar de auto’ was. Bang dat ik niet voldoende zou kunnen betekenen voor de Casa vanwege mijn korte verblijf. Bang dat mijn Spaans niet perfect zou zijn en ik niet goed uit mijn woorden zou komen. (Ja, ik leg de lat soms te hoog voor mijzelf.)

 

(Super) Blij o.a.; toen ik zag dat Karito poco a poco begon te beseffen wat het verschil is tussen dansante oefeningen doen met kinderen en een therapeut zijn die de kinderen onvoorwaardelijk accepteert, veiligheid geeft en grenzen leert aangeven. Dat hij zijn les-structuur af en toe mag loslaten en mag inspelen op wat er op dat moment gebeurd bij de kinderen. Karito is zo gegroeid de afgelopen maanden! Blij om na de zweethut ceremonie (zie mijn vorige blog) eindelijk in die koele rivier te kunnen springen. Wat een genot was dat, he Laurie? ;) Blij dat er zulke lieve mensen op mijn pad zijn gekomen met wie ik in een korte tijd een vriendschap heb opgebouwd. Super blij om te mogen ervaren hoe leerzaam het is om een vrijwilligster te zijn in een kansarm land.

 

Boos/super geïrriteerd o.a.; toen ik bijna werd geweigerd in een restaurant door een arrogante portier, omdat de kopie van mijn paspoort geen geautoriseerde stempel (blablabla.. Boliviaanse bullshit regels!) had en toen ik kansloos op straat bij de ‘migracion’ in de rij stond, omdat mijn twee stempels in mijn paspoort niet strookten. Toen ik op straat een Cholita zag die haar kind met een bloedneus afsnauwde en geen aandacht schonk.

 

(Super) Bedroefd o.a.; toen ik opa’s in de bus zag zitten en besefte hoe erg ik mijn opa mis. Toen ik zag en hoorde hoe kansloos de kinderen leven in de gevangenis en in de meeste weeshuizen. In het weeshuis wonen ze tot hun 18e jaar en daarna mogen ze op straat verder leven.
Beschaamd o.a.; toen ik in het bijzijn van een jong kind (het zoontje van de Sjamaan van de zweethut ceremonie) entheogene ervaringen deelde met Laurie. Toen ik met mijn potje met poep (plus ‘bichos’) in de volle wachtkamer zat te wachten tot ik naar het lab mocht. ;)

 

Maar een ding staat voorop. Dankzij Laurie heb ik nog meer liefde voor mijn vak gekregen, nieuwe (persoonlijke) inzichten, een berg inspiratie, ervaringen en een vriendin erbij in mijn hart! Ik ga haar en Cocha heel erg missen!!! Maar ik verheug mij ook op mijn nieuwe functie als bestuurslid van de Casa in Nederland en ik vind het een eer dat ik ben gevraagd.

 

Gracias por todo, chica!!

CochJAA!bamba

Cochabamba, 25 november 2013

Door Sabine Seijerlin

 

De kop is er af en week 1 in Cochabamba zit er al weer op. Wat een mooie indrukken en wat een genot om hier te mogen zijn. Die prachtige bergen, het klimaat, de sympathieke mensen, het lekkere Latijns Amerikaanse aangerag op de straten maar tot op zekere hoogte, het enthousiasme en de passie van de theaterdocenten, de taal, het toegankelijke, die kinderen. “Die kinderen, die kinderen!”, zoals Laurie zei toen ik haar vroeg wat haar hier in deze stad nou het meeste aantrok. Buena onda! Tja, dat is uiteindelijk ook waarom ik ben gekomen. Hierover straks meer.

 

Cocha wordt ook wel ‘de stad van de eeuwige lente’ genoemd. En ik snap helemaal waarom. Alhoewel het soms ook snoeiheet kan zijn. Maar daarna volgt al snel een verfrissende bui, want het regenseizoen is in aantocht. Het is de derde stad van Bolivia met 800.000 inwoners, gelegen in een vallei van de Andes en één van de meest liberale steden van het land. Ik heb al redelijk snel mijn draai hier kunnen vinden, heb lieve mensen om mij heen, voel me goed in mijn vel en veilig. Zelfs als ik met slechts mijn linkerbil in een Trufi (‘n taxi die op elke hoek van de straat mensen oppikt, inclusief dus deze Gringo, zelfs al zit de auto bommetje vol..) zit en hij door rood licht rijdt. Dat kan hier gewoon allemaal!

 

Mijn hoofd draait op dit moment nog op volle toeren. Zoveel inspiratie en ideeën, dingen te doen en alles goed in het Spaans begrijpen en kunnen verwoorden is nog een flinke uitdaging. Maar met hulp van Laurie’s fijne lessen gaat het vast goed komen. Mijn handen jeuken in elk geval. Weer eens wat anders dan de muggenbulten die ik normaliter in het buitenland oploop. Maar hier dus lekker niet. Top.

 

Mijn eerste uitdaging (lees: prestatie) in het Spaans was tijdens de vergadering, die elke vrijdag wordt gehouden in Laurie’s prachtige huis. Ik voelde mij half the therapist I am, maar beetje bij beetje schroomde ik steeds minder. Van ‘het levende woordenboek Laurie’ heb ik dankbaar gebruik kunnen maken. Spiegelen en vaktermen zoals ‘gronden’ zijn nog geen gangbare begrippen voor de Boliviaanse cultuur.

 

De afgelopen week bestond uit het kennismaken met de docenten, zij met mij en mijn vakgebied, dans- en bewegingstherapie, kennismaking met de kinderen en de locaties waar wij als vrijwilliger en de docenten werken. Van de drie locaties heb ik er twee gezien. Casa de la Amistad (huis van de vriendschap) ligt in het centrum van de stad. Hier krijgen gevangeniskinderen hun schoollessen, ontbijt, lunch en avondeten, maken zij hun huiswerk en krijgen zij theaterlessen van Omar. De kinderen gaan dan ‘s avonds weer slapen bij hun ouders in de gevangenis. Wat ik leuk vond om te zien was dat er al veel met dans en beweging werd gedaan vanuit bepaalde therapeutische doelen. Hoe leer je elkaar vertrouwen, hoe communiceer je non-verbaal met je groepsgenootje en welke basisemoties zijn er? De kinderen leren in de lessen van Omar welke soorten van geweld er zijn door middel van het maken van een toneelstuk. Mogen eventjes keihard schreeuwen, kind zijn en zich ontspannen. De kinderen zijn van de leeftijd 6 t/m 10 mas o menos. En sommige zijn heuse boefjes, met flink wat spanning in dat kleine lijfje van ze die er blijkbaar uit moet. Tijdens het overgooien met een bal was ik vanaf de zijlijn extra alert ineens..

 

De lessen van Karito zijn helemaal in het zuiden van de stad, bij Buena Vista. Hier heerst meer armoede dan in de rest van de stad. De kinderen hebben op dit moment vakantie en mochten zelf kiezen of ze naar de les kwamen. Ook Karito doet al veel met dans en beweging. Hij is net als Omar een theaterdocent en acteur, maar ook een danser! Van hele kleintjes tot 10, 11 jarigen zaten in deze groep. Sommigen maakten gelijk contact met mij, anderen maakten amper oogcontact. Er werd gelachen en serieus besproken wat er in de les aan bod was gekomen. Tijdens een soort van Anna Maria koekoek-spel zag ik een kind helemaal trots worden op het moment dat hij zijn troon mocht bestijgen en zijn cape plus kroon op kreeg. Eventjes de alleenheerser mogen zijn en de controle hebben.

 

Que mas. Ik heb al een yogales gevolgd, ga straks voor het eerst mantra’s zingen (nieuwsgierig als ik ben) en heb al een voetbalwedstrijd bijgewoond (rete saai voetbal maar top sfeertje in het stadion) en een toneelstuk met maskers gezien in een piepklein maar erg intiem theater.

 

En ik ben blij dat mijn collega vaktherapeute Kaatje (vrijwillger dramatherapeute) hier is. Met haar kan ik nog twee weken overleggen en samen filmpjes maken voor de website. Daarna zitten haar tien weken er op. Ook heb ik ontzettend veel zin om het programma ‘Rots en Water’, dat kinderen leert weerbaarder te worden en Kaatje hier heeft opgestart, voort te gaan zetten.

 

Het accent en de grootste uitdaging komt vooral te liggen op het trainen van Omar en Karito. Hoe worden zij meer een therapeut en minder een theaterdocent?

 

Ik heb er zin an. Ondertussen maar eens bedenken wat ik dit weekend weer voor moois kan gaan doen.

Hasta lo!

Sabine

 

Een kip met paprika in zijn snavel.. Amen

Cochabamba, 24 november 2013

Door Kaatje Floren

 

Sjans in Bolivia
Op woensdagmiddag ben ik de bedden aan het opmaken in het huis van Laurie. In de verte hoor ik hard gelach, ik kijk naar buiten en zie het huis van de buren, niks speciaals aan de hand. Toch richt ik mijn aandacht enige tijd later weer op dit huis, ik hoor: ‘fwietfwieuw,  mamacita, mamacita fwietfwieuw’ … ‘Ik wordt bekeken… Ze zijn een grapje aan het uithalen … óf iemand doet een poging om mij te versieren’ gaat er door me heen. Alsof ik niks door heb, stop ik het kussen in het sloop en ik keer mijn rug naar het raam toe, mij nemen ze niet in de maling. Een flinke sexpartij wordt nagebootst, gevolgd door ‘mamacita fwietfwiew’ en nu ben ik het zat. Ik raap mijn moed bijeen en sta met mijn handen in mijn zij voor het raam, kom maar op. Mijn hart bonst in mijn keel en terwijl ik deze stoere houding vast probeer te houden, speur ik de omgeving af. Op dat moment zie ik wie mijn aandacht probeert te trekken, helaas zal zijn versierpoging onbeantwoord blijven. Lichtelijk teleurgesteld kom ik tot de conclusie dat deze geel-groene guapo de papegaai van de buurman blijkt te zijn.  Pech. Om het compleet te maken, besluit meneer ook nog eens hartelijk mee te lachen als ik mijn stalker aan Laurie omschrijf.

 

Het ijs breekt

De eerste paar weken vliegen voorbij en voel me een gelukkig mens met mijn nieuwe, spannende en mooie ervaringen op zak. Ik raak steeds meer gewend aan het openbaar vervoer hier; op de hoek van de straat gaan staan en in trufi 109 stappen, waar je knie tegen knie de ongemakkelijkheid hiervan verbergt door zwijgzaam naar buiten te kijken. Als je geluk hebt, geven vrouwen die naast je zitten géén borstvoeding en spuugt het baby’tje níet op je kleren. Ik ben inmiddels gewend aan het roepen van ‘quiero bajar’ als ik uit wil stappen, om vervolgens over de drukke markt te lopen en uiteindelijk in een felgekleurde bus te stappen, op weg naar mijn bestemming in het zuiden van de stad. Daar waar de armste kinderen een maaltijd krijgen aangeboden, waarna ze meedoen met onze theaterlessen.

 

Nadat ik een aantal keren heb meegekeken in de lessen van Omar en Karito besluit ik om zelf aan de slag te gaan. Ik bied de kinderen theateroefeningen aan met een hoog zelfexpressie gehalte. Het doel ervan is in eerste instantie gericht op ‘vertrouwen’ en ‘jezelf laten zien’. Het is namelijk wel even wennen voor de kinderen, die nieuwe lerares met haar groene ogen, haar spiekbriefje met Spaanse woorden bij de hand en wat praat ze raar! ‘Zullen we eens kijken hoe de juf reageert als ik nét doe alsof ik er niks van begrijp?’, zie ik de kinderen denken.

 

Totdat de juf zelf ook mee gaat doen met het nadoen van een hond, een leeuw en een kikker. ‘Hé, dit is leuk!’  Al snel komen de kinderen zelf met ideeën. Ik zie ze lachen, ik zie kinderen samenwerken en ik zie verlegen jongens moed bijeen rapen om óók iets in te brengen, goed zo.

 

De eerste vergadering is een succes. Deze bijeenkomst is in eerste instantie gericht op een kennismaking met dramatherapie. In deze vergadering zetten we uiteen welke verschillende werkwijzen er zijn en wat nu het verschil is tussen theaterlessen en dramatherapie. Vol enthousiasme nemen Omar, Karito en Laurie deel aan de werkvormen. Ook het thema ‘agressie’ komt aan bod. We doen oefeningen uit de methode Rots en Water waarbij het belangrijk is om te voelen hoe je lichaam reageert als je boos word en adrenaline de controle over je gedachten overneemt. In de lessen zie ik dit letterlijk voor mijn neus gebeuren bij enkele kinderen. Wat begint als een plagerijtje, omdat ‘hij niet naast hem wil zitten’,  eindigt in een vechtpartij waarbij de je frustraties van de kinderen kunt voelen in je keel, althans, als je niet tijdig ingrijpt. Op de vraag; ‘ik zie dat enkele kinderen hun buurman slaan, wat vinden jullie daar nu van?’ antwoordt het merendeel met ‘dat vinden we leuk tante’. Op de vraag; ‘hoe zou je kunnen vertéllen dat je het gedrag van de buurman niet leuk vindt?’ antwoorden de kinderen; ‘dat weten we niet tante’. Een zware zucht ontsnapt me nét niet. Tijd om Rots en Water te gaan inzetten. Wordt vervolgd..

Kaatje Todos Santos 1

Kaatje Todos Santos 2
Todos Santos

Op 2 en 3 november vieren ze in Bolivia het feest van de doden, in Nederland heet dit allerheiligen. Op vrijdag worden de zielen van de overledenen opgeroepen door middel van een ingerichte tafel met lekkernijen. Op de adressen waar een tafel is ingericht staan de deuren open. Iedereen die maar wil kan binnenlopen, het maakt hierbij niet uit of je de familie in kwestie kent. Ik ga op pad met Marcelina, die haar rol als surrogaatmoeder erg serieus neemt. Op de derde dag van mijn verblijf in het gastgezin wees ze me erop dat ik die avond ervoor mijn tanden had gepoest, en daarná nog een sapje had gedronken. ´Oooooh…. dat is niet goed voor je tanden hoor!´ ‘… Nee mams’, heerlijk mens.

 

Bij het eerste adres waar we binnen lopen, staan we voor een ingerichte tafel. We bidden voor de overleden persoon. Als ik vanuit mijn ooghoeken zie dat het gebedje is afgelopen, nemen we plaats op een rij stoelen en groeten we alle aanwezigen. We krijgen een bord met cake, taart, brood, witte eierkoeken en mierzoete wijn. Ik volg de handelingen van Marcelina. We offeren de wijn aan de linkerkant van de tafel aan ‘pachamama’ (moeder aarde) en aan de rechterkant offeren we aan de overleden persoon in kwestie. De rest van de wijn drinken we op, en de lekkernijen verdwijnen in het zakje dat we speciaal voor deze avond hebben meegenomen.

 

Op deze avond maak ik kennis met het beroemde drankje Chicha, dat vandaag wordt opgediend in een uitgeholde ananas. Chicha is een sterk drankje, in de meeste gevallen is het een gefermenteerde maisdrank, maar niemand die mij vertelt wat er precies in zit. ‘Drink Chicha, drink, drink, chica’.  Ik steek mijn neus voorzichtig in de vochtige opening van de ananas en ik ruik dat wij niet de eersten zijn die drinken uit deze ananas. Terwijl ik het zurige goedje opdrink, zie ik de mensen om me heen triest voor zich uitstaren, huilen en ik hoor ze vertellen over hun verdriet.

 

Terwijl we naar buiten stappen bewonderen we onze buit en gaan we op zoek naar het volgende adres. Deze keer stappen we binnen bij een familie waarvan de zoon onlangs is overleden. Ook hier bidden we voor de opgedekte tafel. We zeggen 3 keer het weesgegroetje op. Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik precies 9 zinnen ken van het ‘onze vader’, in het Nederlands. Wanneer ik deze 9 zinnen 3 keer herhaald heb, kijk ik om me heen en zie ik dat we nog láng niet klaar zijn met bidden. Ik moet iets verzinnen…’en verlos ons van het kwade… euhm… er ligt hier een avocado… gebakjes en broodpoppen… euhm… ook zie ik een blikje bier… de man op de foto is waarschijnlijk rond de 20 jaar… vermoord met eerwraak als reden, wat triest… Er liggen frietjes op de tafel, misschien vond hij dat wel lekker… ze zijn nu waarschijnlijk koud… de frietjes… ik zie een gitaar en nog meer avocado’s…de gebraden kip die is opgehangen heeft een paprika in zijn snavel… Amen.’ Een avond vol met gemengde gevoelens, maar wat een rijke cultuur kent Bolivia, prachtig!

Groeten uit Bolivia,
Kaatje

Een blog vanuit Bolivia. 

Cochabamba, 21 oktober 2013

Door Kaatje Floren

 

Hoi, ik heet Kaatje en ik ben in 2011 afgestudeerd aan de opleiding Creatieve Therapie Drama. Sinds december 2012 ben ik werkzaam als vrijwilliger bij Casa de la Alegría. Ik wil het maken van een reis graag combineren met het opdoen van werkervaring als dramatherapeute. Naarmate de maanden verstreken, kreeg ik steeds meer hart voor de organisatie en nu zit ik hier, in Cochabamba. Om jullie een beeld te geven van hoe de organisatie inhoudelijk werk verricht, beschrijf ik in deze blog de ervaringen die ik opdoe tijdens mijn verblijf in Bolivia.

 

In Bolivia
Na een lange vliegreis rust ik eerst enkele dagen uit in Samaipata, dit is een dorpje vlak bij Santa Cruz, een prachtige omgeving. Als ik wat meer gewend raak aan het hoogteverschil ga ik nog enkele 1000 meters verder de hoogte in, richting Cochabamba, in het meest gebruikelijke vervoersmiddel voor lange afstanden in Bolivia; de bus.
De rit duurt 10 uur, onderweg zie ik beelden die ver buiten mijn referentiekader vallen. Zo zie ik onverharde dorpen waar op een terras 40 inwoners ontbijten op plastic krukken, terwijl de kippen die daar óók rondlopen elkaar aanvliegen. Een vrouw in klederdracht zit in haar vrachtwagentje wijdbeens tussen de uien. Etenswaren worden bewaard in kleurrijke doeken die tot tas worden omgevouwen en daarna om de taille worden geknoopt. In diezelfde doeken worden baby’s vastgeknoopt op de ruggen van jonge moeders. De vrouwen zien er hier als volgt uit: ze dragen 2 vlechtjes, een hoed, een vestje en een plooienrok met daar overheen een schort. Varkens die aan één meter touw gebonden zijn lopen cirkeltjes langs hun standplaats en een vrolijke dame die ons met een gouden gebit toelacht, stopt 4 levende kippen in het laadruim van de bus.

 

In de schemering word ik afgezet op een druk pleintje en word ik opgevangen door Mika. Zij brengt me naar mijn gastgezin waar ik warm wordt ontvangen. Op de deur van de kamer hangt een Boliviaanse vlag met de boodschap: ‘welkom’. We krijgen zelfgemaakte frisdrank terwijl ik kennis maak met de ouders en de 4 kinderen in het gezin. De komende dagen ben ik druk bezig met een intensieve cursus Spaans, en leer ik de stad steeds beter kennen. De inwoners zijn erg vriendelijk en helpen me graag met het wijzen van de weg.

 

De theaterlessen
Eindelijk is het zover, ik ga kijken bij de theaterlessen. Omar geeft op woensdag les in Casa de la Amistad. Een groep kinderen die bij hun ouders in de gevangenis wonen komen hier om te lunchen en te spelen. Aan de kinderen is direct te zien dat ze leven in minder prettige omstandigheden en dat ze onze aandacht en steun in de rug goed kunnen gebruiken. Op vrijdag lunchen ze hier warm en daarna krijgen een aantal kinderen in de leeftijdscategorie 8 t/m 12 jaar theaterles van Omar. Omar is een docent met veel basiskennis en een heldere visie op hoe hij de kinderen kan helpen in hun ontwikkeling. Zijn passie voor het vak is groot en dit is terug te zien in zijn lessen. Het clubje waarmee we werken bestaat vandaag uit 6 kinderen. Omar biedt de kinderen enkele vertrouwensoefeningen aan, waarbij de kinderen tegelijkertijd hun energie kwijt kunnen. Ze doen een stille versie van ‘Annemarie-koekoek’, waarbij de kinderen als ze stilstaan transformeren in een dier naar keuze. Omar werkt in deze les ook met maskers, waarbij de kinderen hun lichaamshouding inzetten om emoties uit te drukken. De kinderen leren samenwerken als ze met z’n tweeën in een grote jas kruipen, waarbij de voorste een masker op heeft, en de achterste zijn armen door de mouwen steekt. Zo zijn ze dus samen één persoon. De kinderen moeten op deze manier laten zien hoe ze hun tanden poetsen, hoe ze hun haren kammen, hoe ze hun verdriet uiten en hoe ze heel erg blij zijn kunnen uitbeelden.

 

Na een korte pauze neemt Omar het huiswerk door, dit gaat over geweld. De kinderen hebben een verhaal geschreven over geweld en leveren dit in bij de docent. Een verhaal wat me erg aangrijpt is het volgende: ‘Er was eens een meisje dat rijk wilde worden, ze verdween. Toen haar ouders haar gingen zoeken vermoordden ze iemand om een paar centen´. In de tweede helft van de les werken de kinderen aan een zelf gemaakt masker, ze krijgen de ruimte om te vertellen, maar ook om gewoon lekker kind te zijn.

 

Op woensdag en vrijdag geeft Karito les in het zuiden van de stad, bij Buena Vista. Dit is een school waar de allerarmste kinderen terecht kunnen voor educatie en een warme maaltijd. Na de lunch krijgen 10 kinderen theaterles. De lessen van Karito zijn meer gestructureerd. Karito is naast theaterdocent ook een goede danser en hij zet beweging dan ook geregeld in bij zijn theaterlessen. De kinderen leren vertrouwen op hun eigen lichaam en lichaamsgewaarwording. Ook Karito werkt met de kinderen aan het thema agressie, want dit thema zit diep geworteld in de cultuur van het land. Hij geeft de kinderen de ruimte om te vertellen en leert ze om gecontroleerd hun agressie te uiten. De lessen die ik heb gezien hebben veel indruk op me gemaakt. Terwijl ik in een volle bus op weg naar huis zit, zie ik de hoge bergen de stad beschermen en als ik dichterbij kijk, zie ik overal de armoede in de rijke cultuur terug. Ik heb tal van ideeën voor lesaanbod in mijn hoofd. Laat ik deze eerst maar eens even bespreken met Laurie.

 

Op de dag dat ik Laurie ontmoet in Cochabamba, worden we beide enorm enthousiast over de ideeën hoe we theater meer therapeutisch in kunnen zetten. Ons doel is om een meer trainingsgerichte vorm van theater in te zetten. Onlangs heb ik in Nederland de training Rots en Water gedaan, een psychofysieke training die ingaat op lichaamstaal, stevig staan en leren omgaan met agressieve gevoelens. Wanneer we deze training combineren met het speelse karakter van theater, sluit deze methode naar mijn inzien perfect aan bij wat de kinderen nodig hebben. Een stevige basis van zelfvertrouwen, assertiviteit, bewustwording van emoties en leren omgaan met agressie. Rots en water wordt op diverse scholen in Nederland ingezet en m.i.v. 2014 wil het RIVM de training gedeeltelijk subsidiëren voor alle scholen. Ik ga deze training bij de kinderen én bij de theaterdocenten introduceren. Ik ga bij 3 groepen lesgeven waarbij ik nauw samenwerk met de dramadocenten. Ik leer van hen en vice versa. Ook passeren in dit dolenthousiaste gesprek termen als: ‘intervisie’, ‘workshops’ en ‘teambuilding’ de revue. Wat is 2,5 maand kort, maar wat heb ik er veel zin in! Ik hou jullie op de hoogte.

 

Groeten uit Bolivia,
Kaatje

Geef een reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>